<\/p>\n\n\n\n
Kamusal mekan tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kamusal alan, kentin kavrand\u0131\u011f\u0131 2000 y\u0131ldan fazla ge\u00e7mi\u015fi ile kadim ve geli\u015fmekte olan bir kavram olmu\u015ftur. Antik Yunan (Hellenistik) ve Roma d\u00f6nemlerinden ba\u015flayarak Agora, Forum, Stoa, Odeon, Gymnasion, Hamam, Nympheaeum gibi kamusal alandaki farkl\u0131 faaliyetleri tan\u0131mlayan ve insanlar\u0131n mekandaki etkile\u015fim bi\u00e7imlerini ifade eden \u00e7e\u015fitli terimler kamusal alanlar\u0131 ifade etmenin birer arac\u0131 olmu\u015ftur. Agora, \u015fehrin kalbinde halk\u0131n politik, sosyal, askeri ve dini konular\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131 meydan formunda bir kamusal alan iken forum halk\u0131n topland\u0131\u011f\u0131, hukuki, sosyal ve ticari faaliyetlerin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc kentin merkezindeki b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k alanlard\u0131. Kamusal alanlar r\u00f6nesans ile birlikte \u015fehirlerdeki mimari ve planlama reformlar\u0131yla \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin \u0130talyan \u015fehir devletlerindeki meydanlar, b\u00fcy\u00fck sanatsal ve mimari eserlerin etraf\u0131nda d\u00fczenlenerek kamusal alanlara yeni bir estetik de\u011fer kat\u0131lm\u0131\u015f olmu\u015ftur. Sanayi Devrimi ile birlikte fabrikalar, ticari merkezler ve sanayi b\u00f6lgeleri kentlerin karakterini de\u011fi\u015ftirerek kamusal alanlar\u0131n formunu planl\u0131 bir \u015fekilde tasarlanan parklar, caddeler ve meydanlarla geni\u015fleterek farkl\u0131 bir kamusal alan olu\u015fturmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde kamusal alanlar, toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veren i\u015flevsel ve estetik mekanlar olarak yeniden \u015fekillendirilmi\u015ftir. 18. Y\u00fczy\u0131l Ayd\u0131nlanma d\u00f6nemi ba\u015flar\u0131nda ise kamusal alan, Avrupa\u2019da geli\u015fen tart\u0131\u015fma ve ele\u015ftiri ortam\u0131n\u0131 destekleyen sosyo-mekansal bir terime d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Modern sonras\u0131 d\u00f6nemde ise kamusal alan, isimler ve i\u015flevler yeni ya\u015fam ve kullan\u0131m bi\u00e7imlerine dayal\u0131 olarak form, i\u015flev ve i\u00e7erik a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fi\u015ferek yeni bir anlay\u0131\u015fa ge\u00e7ilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde kamusal alan, yayg\u0131n bir bozulma s\u00fcreci ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Kamusal alan, toplumun t\u00fcm bireylerine a\u00e7\u0131k, demokratik tart\u0131\u015fma, fikir al\u0131\u015fveri\u015fi, kat\u0131l\u0131m ve toplumsal d\u00fc\u015f\u00fcncenin platformu \u00f6nemli bir alan olarak kabul edilir. Ancak \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rlerin etkisiyle kentsel kamusal alanlar, mekansal olarak daha kalitesiz, \u00e7e\u015fitlilikten yoksun ve \u00f6zg\u00fcr tart\u0131\u015fmalardan uzakla\u015farak giderek daha az demokratik hale gelmektedir. Ayr\u0131ca kamusal alanlar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u00fcrekli olarak plan de\u011fi\u015fiklikleriyle nitelikleri de\u011fi\u015ftirilmekte ve toplumun t\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik alanlar olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kamusal alanlar, zaman zaman k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi yans\u0131tan etkinliklerin ve sanatsal ifadelerin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi mekanlara d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir. Teknolojinin ilerlemesi, \u00e7evresel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik gereksinimleri, toplumsal ve teknolojik de\u011fi\u015fimler ile \u201cyeni nesil\u201d mimari ak\u0131mlar kamusal alanlar\u0131n formunu, i\u015flevini ve i\u00e7eri\u011fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyerek \u00f6n\u00fcm\u00fcze yeni a\u00e7\u0131l\u0131m f\u0131rsatlar\u0131 sunmaktad\u0131r. 21. Y\u00fczy\u0131l i\u00e7in kamusal alan tan\u0131m\u0131 yeniden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u201csunulandan edinilene\u201d do\u011fru y\u00f6nelen, \u201ckentlilerin eri\u015febildi\u011fi, demokratik bir \u015fekilde tasarlanan, ortak kullan\u0131ma a\u00e7\u0131k ve t\u00fcm toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde i\u015flevlendirilen, farkl\u0131 sosyal gruplar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131na olanak tan\u0131yan, \u00e7e\u015fitli etkinliklere ev sahipli\u011fi yapabilen ve toplumsal ili\u015fkilerin kuruldu\u011fu i\u00e7kin bir mekan[a]\u201d evrildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu yeni olu\u015fsall\u0131k i\u00e7erisinde fiziki mekanlar\u0131n her ne kadar d\u00fc\u015f\u00fcnsel de\u011fi\u015fime g\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn g\u00f6rece daha yava\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclse de \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fen toplumsal etkile\u015fimleri destekleyen, topluluk duygusu olu\u015fturan, fikir al\u0131\u015fveri\u015fini te\u015fvik eden ve halk\u0131n \u00e7e\u015fitli ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layan s\u00fcre\u00e7ler ile bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tan\u0131mlanabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Yar\u0131\u015fmada, s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fimin ele al\u0131nmas\u0131 kamusal alan\u0131n betimleyicileri olarak \u00f6rnekleyebilece\u011fimiz; \u201cform\u201d (geometri, \u015fekil, b\u00fcy\u00fckl\u00fck, yap\u0131sal unsurlar), \u201ci\u015flev\u201d (kullan\u0131m, faaliyetler, hizmetler), \u201ci\u00e7erik\u201d (yap\u0131lar, mobilyalar, ye\u015fil alanlar, sanatsal unsurlar, etkinlikler ve hizmetler) kavramla\u015fmas\u0131yla yar\u0131\u015fmac\u0131lardan kamusal alanda kurgulayacaklar\u0131 ya\u015fam\u0131n yine yar\u0131\u015fmac\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lan ele\u015ftirisine dayanarak insanlar\u0131n daha fazla doyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 form, i\u015flev ve i\u00e7eri\u011fin nas\u0131l, ne zaman ve nerede \u00f6rg\u00fctlenece\u011fi, \u00e7evresi ile ili\u015fkisini nas\u0131l kuraca\u011f\u0131 \u00fczerine cevaplar \u00fcretilmesi beklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Yar\u0131\u015fmac\u0131lar\u0131n getirece\u011fi fikir ve \u00f6neriler a\u015fa\u011f\u0131daki hususlar \u00e7er\u00e7evesinde zenginle\u015ftirilebilecektir.<\/p>\n\n\n\n
Yar\u0131\u015fmac\u0131lardan projelerindeki konuya bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131, \u00f6nerecekleri fikirler, mekansal d\u00fczenleme ve \u00e7evresiyle olan ili\u015fkilerine y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131mlar\u0131, mekan\u0131 anlama ve yorumlama bi\u00e7imleri kamusal alan kavram\u0131n\u0131n daha fazla ki\u015fi taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve kentsel uygulamalara y\u00f6n g\u00f6sterebilen nitelikte yenilik\u00e7i ve yarat\u0131c\u0131 olmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Kamusal alan kavram\u0131n\u0131 farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan ele alan \u00e7ok katmanl\u0131 tan\u0131mlama pratikleri (kamusal alan \/ public domain, kamuoyu alan\u0131 \/ public sphere, kamusal mekan\/public space ) ve bu kavramlar\u0131n birbirleriyle ili\u015fkileri dikkate al\u0131narak kamusal alan\u0131n \u00e7ok boyutlu olarak de\u011ferlendirilmesi beklenmektedir. Bu noktada yar\u0131\u015fmac\u0131lardan toplumun kamusal tart\u0131\u015fma ve fikir al\u0131\u015fveri\u015fi s\u00fcre\u00e7leri, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi pratikleri i\u00e7eren ve mekansal olmayan, ili\u015fkisel bir kamusal alan i\u00e7in \u00fcretilen fikirlerin kentsel kamusal alanda tasarlanarak hayata ge\u00e7irecekleri yarat\u0131c\u0131 fikir ve tasar\u0131mlar beklenmektedir. Yar\u0131\u015fmac\u0131lar istedikleri takdirde, fikir ve \u00f6nerilerini kendi belirleyecekleri fiziki bir mekan veya hipotetik bir mekanda g\u00f6sterebileceklerdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kamusal mekan tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kamusal alan, kentin kavrand\u0131\u011f\u0131 2000 y\u0131ldan fazla ge\u00e7mi\u015fi ile kadim ve geli\u015fmekte olan bir kavram olmu\u015ftur. Antik Yunan (Hellenistik) ve Roma d\u00f6nemlerinden ba\u015flayarak Agora, Forum, Stoa, Odeon, Gymnasion, Hamam, Nympheaeum gibi kamusal alandaki farkl\u0131 faaliyetleri tan\u0131mlayan ve insanlar\u0131n mekandaki etkile\u015fim bi\u00e7imlerini ifade eden \u00e7e\u015fitli terimler kamusal alanlar\u0131 ifade etmenin birer arac\u0131 … <\/p>\n